علاء الدوله سمنانى

مقدمه 35

مصنفات فارسى ( فارسى )

بحث كرده است . به اين سبب رسالهء فتح المبين به جهت فهم بهتر و بررسى بيشتر آداب خلوتيان در طريقتهاى خانقاهى شايسته اعتنا و تأمل است . علاوه بر موضوع مزبور ، مؤلف در آغاز رسالهء حاضر به بيان احوال و سرگذشت خود نيز توجه داده كه به اعتبار شناخت بهتر از سمنانى و روزگار او بسيار مفيد و مغتنم است . هم در قسمتهاى پايانى رساله به تبيين برخى از واقعات پرداخته و از چگونگى شيخى در خانقاه سخن داشته ، كه به لحاظ مقام شيخ در تاريخ تصوف ، و هم به جهت روانشناسى خانقاهيان سزاوار تحقيق مىنمايد . سمنانى فتح المبين را به خواهش اخى عز الدين - كه از مريدان او ، و نيز مورد تأييد و اقبال شيخ نور الدين عبد الرحمن اسفراينى بوده - نگاشته است « 53 » . در جايى از اين رساله به واقعه‌اى از واقعات خود اشاره دارد كه به سال 712 هجرى در بغداد اتفاق افتاده است ، ازاين‌رو احتمال دارد كه رسالهء مورد بحث در سال 712 يا اندكى پس از آن تأليف شده باشد . اگر اين احتمال ، پندارى بيش نباشد ، تاريخ تأليف اين رساله به سال 714 هجرى مىرسد كه نسخهء دار الكتب قاهره در همين تاريخ ، به خامهء مؤلف كتابت شده است « 54 » . از فتح المبين دو نسخه شناسايى شده است : يكى نسخه‌اى كه طرازى آن را به شمارهء ( 11 - م مجاميع فارسى ) محفوظ در دار الكتب قاهره فهرست كرده است ، و ديگرى نسخهء مرحوم سعيد نفيسى كه به شمارهء 9863 در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران نگهدارى مىشود « 55 » . نسخهء قاهره به همان دليلى كه در ذيل بيان الاحسان بعرض رسانيدم به دست نيامد ، ازاين‌رو به ناچار به نسخهء مرحوم نفيسى بسنده كردم . * سلوة العاشقين و سكتة المشتاقين / نهمين رساله‌اى كه در اين مجموعه

--> ( 53 ) . فتح المبين ، بندهاى 2 و 40 ( 54 ) . طرازى ، فهرس مخطوطات 2 / 24 ( 55 ) . فهرست دانشگاه 16 / 112